Κάπνισμα: Γενικά-Ορισμός-Ιστορικά Στοιχεία-Στατιστικά

Κάπνισμα

Γενικά:Το κάπνισμα σαν κοινωνική ενέργεια έχει περάσει τα τελευταία 50 χρόνια από μια πολύ ιδιότυπη πορεία.Ο καπνός ξεκίνησε όπως σας είναι γνωστό πριν περίπου 4 αιώνες διαδόθηκε και και χρησιμοποιήθηκε χωρίς ιδιαίτερους προβληματισμούς , προσφέροντας στοιχεία που πολλοί τα χαρακτήρισαν και σαν θετικά .Έπρεπε όμως να φτάσει ο 20 ος αιώνας για να διαφοροποιηθεί η γενικότερη αυτή θέση αν και πολλά κράτη έβλεπαν με τον καπνό μπορούσαν να αυξήσουν σημαντικά τα οικονομικά τους .Αυτό που δεν παρατήρησαν όμως ήταν οι ανωμαλίες , οι διαταραχές και οι επιτάσεις που μεγάλωναν σημαντικά.Οι πρώτες επιστημονικές παρατηρήσεις ήρθαν από την Αγγλία  από την δεκαετία του 50 και έγινε συγκεκριμένα ότι παρά πόλοι θάνατοι ήταν αποτέλεσμα του καπνίσματοςαπό τότε συγκεντρώσεις σεμινάρια και διεθνή συνέδρια έδειξαν ότι για να κρατήσουμε την υγειά μας ,έπρεπε να σταματήσουμε το κάπνισμα και να πείσουμε όλον τον κόσμο ότι η συνήθεια αυτή είναι από τις πιο βλαβερές .Επίσης άλλοι επιστήμονες ψυχολόγοι , κοινωνιολόγοι , εκπαιδευτικοί, δασονόμοι παρουσίασαν στοιχεία για τις βλαβερές επιδράσεις του καπνίσματος, και την ισοπεδώση της σκέψεως στην τρίτη ηλικία , για την μεταβολή της προσωπικότητας και τόσα αλλά που αργά γρήγορα γίνονται γνωστά και επισημοποιούνται.Αυτός είναι ο λόγος που οποιαδήποτε σκέψη πρέπει να γίνετε ευρύτατα ακουστή , οι συζητήσεις πρέπει να πολλαπλασιάζονται και τα συμπεράσματα  να ανακοινώνονται ευρύτατα .Όλοι επιθυμούμε ένα κόσμο χωρίς καπνιστική επίδραση με ανθρώπους που δεν θα έχουν πλέον ανωμαλίες, εξαρτίσεις ή νόσους που οφείλονται στο κάπνισμα.

Ορισμός: Κάπνισμα ονομάζεται η πρακτική της εισπνοής καπνού προερχόμενου από την καύση φύλλων του φυτού καπνός. Η καύση γίνεται συνήθως σε τσιγάρο, πίπα, πούρο ή με άλλο τρόπο. Η πρακτική αυτή ήταν συνήθεια των κατοίκων της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, πριν ακόμα αυτές ανακαλυφθούν από τους Ευρωπαίους. Η συνήθεια μεταφέρθηκε στην Ευρώπη και την Ασία μετά το 1556.

Τη δεκαετία του 1920, Γερμανοί επιστήμονες ανακάλυψαν ότι το κάπνισμα είναι βλαβερό για την υγεία, αλλά η παγκόσμια κοινότητα αναγνώρισε το πρόβλημα σταδιακά μόνο μετά το 1950. Στα επόμενα χρόνια, έγινε κατανοητό ότι το κάπνισμα προκαλεί καρκίνο (του πνεύμονα αλλά και άλλες μορφές καρκίνου) καθώς και άλλα προβλήματα υγείας. Τα κράτη έλαβαν μέτρα για το κάπνισμα και ανάλογα με τη χώρα τα μέτρα για τη συνήθεια του καπνίσματος μπορεί να περιλαμβάνουν απαγόρευση της διαφήμισης των προϊόντων καπνού, απαγόρευση του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους, προκειμένου να αποφευχθεί το παθητικό κάπνισμα, υποχρεωτική σήμανση στα προϊόντα καπνού και άλλα.

Ιστορικά Στοιχεία:

Γενικά:

Οι πρώτοι που ανακάλυψαν τις χαλαρωτικές ιδιότητες του καπνού ήταν οι Ινδιάνοι, ενώ με την άφιξη των πρώτων Ευρωπαίων στην αμερικανική ήπειρο τον 15ο αιώνα, η συνήθεια αυτή πέρασε στην Ευρώπη και σταδιακά και στον υπόλοιπο κόσμο.Από τότε υπήρχαν ήδη αντιδράσεις. Το 1604 ο βασιλιάς της Αγγλίας, Ιάκωβος Α’, κατήγγειλε τη χρήση του καπνού ως «απαίσια για τα μάτια, μισητή για τη μύτη, καταστροφική για το μυαλό και επικίνδυνη για τους πνεύμονες».Το πέρασμα από τη χρήση ακατέργαστου καπνού στο τσιγάρο έγινε μόλις τον 20ο αιώνα, όταν δημιουργήθηκαν οι πρώτες καπνοβιομηχανίες, που σημείωσαν μεγάλη άνοδο στην παραγωγή τους κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου πολέμου, καθώς οι στρατιώτες, κάτω από συνθήκες άγχους, κάπνιζαν τόσο ώστε να εθιστούν στη νικοτίνη.Κατά τη δεκαετία του ’20 το τσιγάρο πέρασε στο χώρο της διαφήμισης και έγινε το σύμβολο της ανέμελης ζωής. Η εικόνα αυτή συνεχίστηκε μέχρι τη δεκαετία του ’60, όταν η ιατρική κοινότητα και οι κυβερνήσεις, άρχισαν να επιβάλλουν σταδιακά απαγορεύσεις και μέτρα για τη δημόσια υγεία, συνειδητοποιώντας τις βλαπτικές συνέπειες του καπνίσματος.Η πρώτη επιστημονική έρευνα επί του θέματος έγινε το 1962, από τον ιατρικό σύλλογο της Μ. Βρετανίας. Δύο χρόνια αργότερα, αμερικανική έκθεση με τίτλο «Καπνός και υγεία», συνέδεσε για πρώτη φορά το κάπνισμα με τον καρκίνο των πνευμόνων και τη χρόνια βρογχίτιδα.Τότε έκαναν την εμφάνισή τους και οι πρώτες αντικαπνιστικές καμπάνιες, οι οποίες οδήγησαν το 1965 σε θέσπιση νόμου, που προέβλεπε, μεταξύ πολλών άλλων, την αναγραφή στα πακέτα των τσιγάρων της φράσης «Το κάπνισμα βλάπτει σοβαρά την υγεία».

Ειδικότερα στην Ελλάδα:

Χρονοδιάγραμμα του καπνίσματος στην Ελλάδα:

-1909: Εισάγονται οι πρώτες σιγαροποιητικές μηχανές στην Ελλάδα από τους βιομηχάνους Βάρκα και Καραβασίλη.

-1913: Ιδρύεται στο Αγρίνιο η Ομόρρυθμος Καπνεμπορική Εταιρεία «Αφοί Παπαστράτου»

-1931: Κυκλοφορεί η πρώτη διαφήμιση εταιρείας τσιγάρων στην Ελλάδα.

-1939: Αρχίζει η μείωση της κατανάλωσης αρωματικών καπνών. Τα «λαϊκά τσιγάρα» παρά τη νέα φορολογία και την οικονομική κρίση αποκτούν μεγαλύτερο καταναλωτικό κοινό.

-1940: Κατασκευάζονται τσιγάρα «AERA» με σκοπό την ενίσχυση του φρονήματος των Ελλήνων στρατιωτών.

-1950: Κυκλοφορεί το πρώτο τσιγάρο με φίλτρο

-1971: Κυκλοφορεί το πρώτο Marlboro lights

-1978: Ο υπουργός υγείας Σπύρος Δοξιάδης, ξεκινά την πρώτη αντικαπνιστική εκστρατεία στην Ελλάδα.

-1980: Από τις αρχές της δεκαετίας παρασκευάζονται στην Ελλάδα σχεδόν όλες οι ξένες μάρκες τσιγάρων και παύουν σταδιακά να εισάγονται.

-1995: Κυκλοφορεί η μάρκα President σε μια πρωτοποριακή μορφή πακέτου 30 τσιγάρων

-1996: Yπερψηφίζεται ο ευρωπαϊκός νόμος για την απαγόρευση της διαφήμισης του καπνίσματος με την ψήφο του τότε Υπουργού υγείας κ. Γείτονα

-2003: Η Παπαστράτος ΑΕ γίνεται Philip Morris International.

Στατιστικά στοιχεία:

•Γενικά:

Το κάπνισμα προκαλεί :

-Το θάνατο 3,5 εκατομμυρίων ανθρώπων στον κόσμο κάθε χρόνο

-Το 25% των θανάτων από καρδιοπάθεια

-Το 83% των θανάτων από χρόνια βρογχίτιδα και εμφύσημα

-Το 90% των περιφερειακών νόσων, που συχνά οδηγούν σε ακρωτηριασμό Το 82% των θανάτων από καρκίνο του πνεύμονα

-Οικονομική «αιμορραγία» 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων κάθε χρόνο στους πάσχοντες από νόσους που σχετίζονται με το κάπνισμα, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας.

•Όσον αφορά την Ελλάδα:

Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας:

-Οι καπνιστές στη χώρα μας αυξήθηκαν κατά 10% από το 1996, πράγμα που συμβαίνει και με τους θανάτους από καρκίνο του πνεύμονα, που ξεπερνούν πλέον τους 6.000 ετησίως.

-Οι Έλληνες δοκιμάζουν το τσιγάρο ακόμη και από την ηλικία των 10 ετών, μέχρι τα 14 οι μισοί έφηβοι το έχουν δοκιμάσει, ενώ στα 18 ένας στους δύο μαθητές καπνίζει συστηματικά.

-Μόλις το 3% των μαθητών του Γυμνασίου και το 11% των μαθητών του Λυκείου καταφέρνει να σταματήσει το κάπνισμα μετά από συστηματική χρήση.

-Αυξάνονται όλο και περισσότερο οι νέες γυναίκες καπνίστριες, αλλά και εκείνες που δε συμμορφώνονται σε ευαίσθητες περιόδους, όπως εκείνη της εγκυμοσύνης. Δεν είναι τυχαίο, σύμφωνα με τους επιστήμονες, ότι η πιθανότητα για έμφραγμα του μυοκαρδίου, αυξήθηκε κατά 50% τα τελευταία χρόνια για τις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες.

                  

                                       Κρέτσαβος Κωνσταντίνος - Πνευματικός Ιωάννης